Portal:Kalisz – Wikipedia, wolna encyklopedia

Portal:Kalisz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj

Portal Kalisz

POL Kalisz COA 1.svg
PL Kalisz Ratusz..JPG

Kalisz (łac. Calisia, jid. קאַליש, niem. Kalisch) – jedno z najstarszych miast w Polsce, znajduje się na Wysoczyźnie Kaliskiej, nad Prosną, historyczna stolica Wielkopolski Wschodniej, stolica diecezji kaliskiej; drugi co do wielkości ośrodek województwa wielkopolskiego, powiat grodzki, siedziba powiatu ziemskiego. Od XV wieku do II rozbioru Polski stolica jednego z dwu, a potem (od roku 1768) jednego z trzech województw wielkopolskich, stolica departamentu w Księstwie Warszawskim, w Królestwie Kongresowym stolica województwa do 1837 roku, a następnie (w latach 1837-1845 i 1867-1918) stolica guberni Cesarstwa Rosyjskiego. W latach 1975-1998 stolica województwa kaliskiego.

Zespół miejski Kalisza jest jednym z dwóch najsilniej zurbanizowanych obszarów województwa wielkopolskiego.

Drugi w województwie ośrodek kulturalny (filharmonia, teatry, muzea, liczne galerie i festiwale). Dobrze rozwinięty rynek medialny (liczne gazety lokalne, radio, telewizja).

Aktualności   edytuj

Historia   edytuj

Szlak bursztynowy

Liczne odkrycia rzymskich importów wskazują na to, że okolice Kalisza były ważnym ośrodkiem na trasie szlaku bursztynowego. To oraz podobieństwo średniowiecznej nazwy Kalisza do antycznej Kalisii/Calisii wzmiankowanej w II wieku n.e. przez Ptolemeusza z Aleksandrii było powodem ich utożsamiania przez niektórych historyków (część umiejscawia Calisię na terenie dzisiejszej Słowacji). Osada kasztelańska z grodem od IX w. Nazwa pochodzi od archaizmu kał oznaczającego bagno, mokradło. Ze względu na liczne znaleziska wskazujące na obecność Celtów w okolicy Kalisza istnieje również możliwość, że nazwa pochodzi od celtyckiego słowa cal, oznaczającego strumień lub rzekę. Prawa miejskie na bazie prawa magdeburskiego Kalisz otrzymał powtórnie w roku 1257. W czasie rozbicia dzielnicowego (XIII w.) stolica osobnego księstwa. W czasach nowożytnych siedziba wojewody, ośrodek sukiennictwa i stolarstwa, w XIX wieku ważny ośrodek kalisko-mazowieckiego okręgu przemysłowego.

Gospodarka   edytuj

Kaliszanka

Kalisz jest głównym ośrodkiem aglomeracji kalisko-ostrowskiej i Kalisko-Ostrowskiego Okręgu Przemysłowego, ważnym ośrodkiem przemysłu lotniczego, w tym produkcji maszyn i silników lotniczych (Pratt & Whitney, WSK PZL-Kalisz). Ponadto produkcja koronek i firan (Wistil, Haft), koncentratów spożywczych (Winiary), przemysł włókienniczy (Runotex, Polo), odzieżowy (Big Star) i spożywczy (Kaliszanka, Hellena). Kalisz jest także ważnym ośrodkiem handlowym.

Transport   edytuj

Trasa Stanczukowskiego

Kalisz stanowi ważny węzeł drogowy. W mieście krzyżują się drogi krajowe:

oraz drogi wojewódzkie:

1 stycznia 1903 uruchomiono 2-torowy odcinek o długości 111,5 km łączący Kalisz z Łodzią Kaliską. W latach 1965-1975 dokonano elektryfikacji tego odcinka. Obecnie stanowi on fragment, przechodzącej przez Kalisz, linii kolejowej nr 14 Łódź Kaliska–Forst. Obecnie istnieją 3 czynne stacje i przystanki kolejowe: Kalisz, Kalisz Szczypiorno, Kalisz Winiary. W Kaliszu rozpoczynał się odcinek Kaliskiej Kolei Dojazdowej Kalisz Wąskotorowy–Turek. W lipcu 1991 został zamknięty dla ruchu pasażerskiego, a ruch towarowy odbywa się jedynie na 45,3 km odcinku Żelazków-Turek (ruch wznowiono w czerwcu 2002). Istnieją plany budowy linii szybkiej kolei łączącej Warszawę z Wrocławiem i Poznaniem, która miałaby przebiegać w pobliżu Kalisza (linia "Y").

Komunikację miejską w Kaliszu obsługują Kaliskie Linie Autobusowe. Obecnie w mieście i na obszarze zespołu miejskiego obsługują 25 linii, w tym linie podmiejskie do Gołuchowa, Nowych Skalmierzyc, Opatówka, Ostrowa Wielkopolskiego, Pleszewa i Stawiszyna.

Przemysł   edytuj

Elektrociepłownia Kalisz-Piwonice

Kalisz jest trzecim co do wielkości po Poznaniu i Koninie ośrodkiem przemysłowym w województwie wielkopolskim. Miasto jest dużym ośrodkiem zwłaszcza przemysłu spożywczego i włókienniczego. Ulokowało się tutaj również wiele zagranicznych firm.

Przemysł chemiczny

Przemysł elektrotechniczny i elektroniczny

Przemysł energetyczny

Przemysł maszynowy

Przemysł odzieżowy

Przemysł paszowy

Przemysł precyzyjny

Przemysł spożywczy

Przemysł włókienniczy

Czy wiesz...   edytuj

... że Kalisz jest najprawdopodobniej najstarszym miastem w Polsce?

... że władze Kalisza zabiegają o przywrócenie mu statusu miasta wojewódzkiego poprzez utworzenie województwa środkowopolskiego?

... ile lat ma I Liceum Ogólnokształcące im. Adama Asnyka w Kaliszu - najstarsza szkoła w Wielkopolsce?

... że w Kaliszu urodził się prezydent II Rzeczypospolitej, Stanisław Wojciechowski?

... co jest ciekawego w oświetleniu ulicy Wrocławskiej w Kaliszu?

Turystyka   edytuj

Baszta Dorotka

Kalisz jest miastem bardzo atrakcyjnym turystycznie, z bogatym dziedzictwem kulturowo-historycznym, mimo iż wiele cennych zabytków zostało zniszczonych podczas burzenia Kalisza w 1914. Poniżej obiekty i miejsca godne odwiedzenia:

Kalisz posiada również dobrze rozwiniętą bazę hotelarską:

  • Hotel Arena (**)
  • Hotel Bursztyn
  • Hotel Calisia (***)
  • Hotel E.T. (***)
  • Hotel Europa (***)
  • Hotel Flora (***)
  • Hotel Orbis Prosna (***)
  • Hotel Roma (***)
  • Hotel Seven (***)
  • Hotel U Bogdana

Kultura   edytuj

Teatr im. Wojciecha Bogusławskiego

Kalisz stanowi ważny ośrodek kulturalny, drugi po Poznaniu w województwie wielkopolskim. Znajdują się tutaj m.in. Filharmonia Kaliska, Teatr im. Wojciecha Bogusławskiego, Teatr Tańca Współczesnego, Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej, Biuro Wystaw Artystycznych, wiele galerii, rezerwat archeologiczny Zawodzie oraz dwa kina.

W mieście co roku odbywa się wiele festiwali i imprez kulturalnych m.in. Kaliskie Spotkania Teatralne, Międzynarodowy Festiwal Pianistów Jazzowych, festiwal Schola Cantorum.

Edukacja   edytuj

I LO im. Adama Asnyka

Kalisz jest prężnie działającym i nadal rozwijającym się ośrodkiem oświatowym, drugim po Poznaniu w województwie. W mieście znajduje się wiele renomowanych szkół i uczelni, które zajmują wysokie miejsca w rankingach ogólnopolskich, m.in. I Liceum Ogólnokształcące im. Adama Asnyka, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa, Wydział Pedagogiczno-Artystyczny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Centralny Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej.

Handel   edytuj

Galeria Kalisz

Kalisz jest miastem atrakcyjnym handlowo zwłaszcza dzięki położeniu na dawnym szlaku bursztynowym. W latach 2000-2009 przybyła duża ilość supermarketów i hipermarketów. W Kaliszu ulokowały się takie sieci jak:

Duże sklepy spożywcze

Supermarkety

Hipermarkety

Hipermarkety budowlane

Galerie handlowe

Pozostałe portale na polskiej Wikipedii

Portal.svg
p • d • e
Portal Kalisz